Vego's geïllustreerde encyclopedie van de elektronica
vorige woord
volgende woord
index van de letter K
algemene index
Koolweerstand
Weerstanden waarvan het weerstand biedend materiaal bestaat uit
grafiet of een mengsel van kool en een niet-geleider. Koolweerstanden
zijn nog steeds de meest gebruikte weerstanden in
de elektronica-praktijk. Naar de samenstelling van het materiaal
onderscheidt men twee groepen koolweerstanden, opgedampte
koolweerstanden en compositieweerstanden.
Opgedampte koolweerstanden
Bij de opgedampte koolweerstanden, zie onderstaande figuur,
bestaat het weerstandsmateriaal uit zuivere kristallijne kool, opgedampt op
een ceramische drager (A). Na het opdampen van een koollaag (B)
van voldoende dikte voorziet men de uiteinden van de staafjes van
een laagje colloïdale kool (C). Hierdoor wordt een beter
elektrisch contact verkregen met de metalen doppen (E) die op de
uiteinden worden gemonteerd. Aan de doppen zijn de aansluitdraden
(F) bevestigd.
De weerstanden worden op de gewenste
weerstandswaarde afgeregeld door een spiraalvormige groef (D) in
de koollaag te beitelen, waardoor de stroombaan verlengd en
versmald wordt. Niet alleen is het hierdoor mogelijk de
weerstandswaarde aanzienlijk te vergroten, maar ook kan men deze
nauwkeurig bijregelen. Na het beitelen worden de weerstanden van
een of meer beschermende laklagen (G) voorzien, waarna men de
kleurcode aanbrengt. Opgedampte koolweerstanden hebben de beste
eigenschappen en kunnen tot op 0,5 % nauwkeurig worden
afgeregeld.
Compositie weerstanden
Bij compositie weerstanden bestaat het geleidend materiaal
uit een mengsel van kool en een niet-geleider. Men kan de
compositie weerstanden weer onderverdelen in oppervlakte- en
massa- (of compound-) weerstanden. Bij eerstgenoemde bevindt zich
het koolmengsel in de vorm van een dunne laag op de drager,
terwijl bij de massaweerstand het geleidend medium bestaat uit een
geperst staafje.
Compositie weerstanden van het oppervlaktetype
Deze vertonen grote gelijkenis met opgedampte weerstanden. Alleen de koollaag
wordt nu niet verkregen door opdampen, doch door de drager in een
koolsuspensie te dompelen, waarna uitbakking volgt. Sommige
fabrikanten maken gebruik van de constructie die in onderstaande figuur
is voorgesteld. Uit een glasoven wordt een dunne glazen
buis (A') getrokken, die achtereenvolgens door een koolsuspensie
en een bakoven wordt geleid. Nadat de koollaag (B') uitgebakken
is, wordt de buis in stukjes van de juiste lengte gesneden die op
weerstandswaarde gesorteerd worden. Met behulp van een geleidende
kit (C') worden de aansluitdraden (F') in de glazen buis
vastgezet. Het geheel wordt ingeperst in bakeliet (G'), waarna de
kleurcodering wordt aangebracht.
Massaweerstanden
Deze zijn van geheel andere constructie. Hierbij
wordt eerst een kern (staafje) van het
weerstandsmateriaal geperst (B"), zie onderstaande figuur.
Deze kern bestaat uit grafiet of
roet gemengd met een niet-geleider (fijne kwarts of ceramisch
poeder) en een kunstharspoeder als bindmiddel. Meestal wordt de
kern eerst voorgeperst, waarna de aansluitdraden (F") aangebracht
worden en het geheel in een voorgeperst bakelieten omhulsel (G")
gebracht wordt. Hierna volgen napersen en uitharden. Na meting
wordt de weerstand van een kleurcode voorzien.
Interessante elektronica links
Klik hier ... Kattenschrikdraad installatie houdt katten in of uit uw tuin
Klik hier ... Boeken voor de elektronicus
Klik hier ... Software voor schema tekenen, print ontwerpen en simulatie
Klik hier ... Goedkope digitale oscilloscopen, via USB aan te sluiten op uw PC
Klik hier ... Goedkope meetapparatuur voor het testen van uw onderdelen
Klik hier ... Draadloze elektronica in uw huis
Klik hier ... Inbraakalarm van Marmitek en KlikAanKlikUit
Klik hier ... Bespaar energie met PowerSafer
Klik hier ... Goedkope dataloggers voor t, RH, CO, V en I
Klik hier ... Educatieve producten voor het basisonderwijs